Przejdź do treści
StrefyKlimatyczne.pl

Atlas klimatu świata i Polski

Strefy klimatyczne

Mapa stref klimatycznych świata z danych naukowych, opis każdej strefy i 30 typów klimatu Köppena, klimatogramy 535 miast oraz strefy klimatyczne Polski dla budownictwa i ogrodu.

Definicja

Czym są strefy klimatyczne?

Strefy klimatyczne to rozległe obszary Ziemi o podobnym klimacie – zbliżonej temperaturze, opadach i rytmie pór roku. Układają się w pasy mniej więcej równoległe do równika, bo o klimacie decyduje przede wszystkim kąt padania promieni słonecznych: im bliżej równika, tym Słońce góruje wyżej i ogrzewa powierzchnię silniej. Granice stref wyginają jednak lądy i oceany, prądy morskie, cyrkulacja atmosfery i wysokie góry.

W szkolnym podziale wyróżnia się 7 stref klimatycznych: równikową, podrównikową, zwrotnikową, podzwrotnikową, umiarkowaną, subpolarną i polarną. Poza równikową każda występuje na obu półkulach, więc na mapie widać 13 pasów. Osobno opisuje się klimat górski, który nie tworzy strefy (jest astrefowy) – w górach temperatura spada średnio o ok. 0,6 °C na każde 100 m wysokości.

Naukowcy częściej używają klasyfikacji Köppena–Geigera: 5 grup (A–E) i 30 typów klimatu wyznaczanych z miesięcznych temperatur i opadów. Nasza mapa stref klimatycznych korzysta z rastra tej klasyfikacji dla lat 1991–2020 (Beck i in., 2023), a strefy szkolne są z niego wyprowadzone.

Schemat stref klimatycznych na kuli ziemskiej Pasy stref klimatycznych od równika do biegunów z zaznaczonymi zwrotnikami (23°26′) i kołami podbiegunowymi (66°34′). równik 0° zwrotnik Raka 23°26′ N zwrotnik Koziorożca 23°26′ S koło podbiegunowe 66°34′ N koło podbiegunowe 66°34′ S
Uproszczony schemat: w rzeczywistości granice stref wyginają kontynenty, oceany i góry – zobacz je na mapie.

Od równika do biegunów

Strefy klimatyczne świata

Każda karta pokazuje typowy klimatogram (słupki – opady, linia – temperatura), zasięg i udział strefy w powierzchni lądów wyliczony z mapy Köppena–Geigera.

Interaktywna mapa

Mapa stref klimatycznych świata

Przełącz strefy szkolne i 30 typów klimatu Köppena–Geigera, kliknij miejsce, by zobaczyć jego klimatogram. Podkład: OpenStreetMap.

Mapa na pełnym ekranie
Warstwa mapy

Kliknij dowolne miejsce na lądzie, aby zobaczyć typ klimatu, strefę i klimatogram (NASA POWER 2001–2020). Najedź na legendę, aby wyróżnić jedną strefę.

Klasyfikacja naukowa

Köppen–Geiger w pigułce

Klasyfikacja Wladimira Köppena (1884, uzupełniona przez Rudolfa Geigera) to najpopularniejszy na świecie podział klimatów. Pierwsza litera oznacza grupę, druga – rodzaj opadów, a trzecia – temperaturę lata lub zimy. Cfb to więc klimat umiarkowany ciepły (C), bez pory suchej (f), z ciepłym latem (b).

Największą powierzchnię lądów zajmują typy BWh – klimat pustynny gorący (15%), Aw – klimat sawanny (12%) i Dfc – klimat subarktyczny (borealny) (10%).

Pełna klasyfikacja Köppena

A – klimaty równikowe i tropikalne

Każdy miesiąc ma średnio co najmniej 18 °C. O typie decyduje długość pory suchej.

AfAmAw

B – klimaty suche

Parowanie przewyższa opady: pustynie (W) i stepy (S), gorące (h) lub chłodne (k).

BWhBWkBShBSk

C – klimaty umiarkowane ciepłe

Najzimniejszy miesiąc ma od 0 do 18 °C, najcieplejszy powyżej 10 °C.

CsaCsbCscCwaCwbCwcCfaCfbCfc

D – klimaty kontynentalne (śnieżne)

Najzimniejszy miesiąc ma 0 °C lub mniej – zimą leży śnieg, lato jest ciepłe.

DsaDsbDscDsdDwaDwbDwcDwdDfaDfbDfcDfd

E – klimaty polarne

Najcieplejszy miesiąc nie przekracza 10 °C: tundra (T) i wieczny mróz (F).

ETEF

Polska

W jakiej strefie klimatycznej leży Polska?

Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego, w odmianie przejściowej – ścierają się tu wilgotne masy powietrza znad Atlantyku i suche, kontynentalne znad Azji. Dlatego pogoda jest zmienna, a zimy bywają raz łagodne, raz mroźne.

W klasyfikacji Köppena–Geigera dla lat 1991–2020 przeważa Dfb klimat kontynentalny wilgotny z ciepłym latem (92% mieszkańców miast), Cfb klimat umiarkowany ciepły morski (8% mieszkańców miast). Granicą jest średnia temperatura najzimniejszego miesiąca: 0 °C.

W budownictwie obowiązuje osobny podział: 5 stref klimatycznych z projektową temperaturą zewnętrzną od −16 °C do −24 °C, a także strefy przemarzania gruntu i obciążenia śniegiem.

Strefy klimatyczne Polski (zima)
StrefaTemperatura projektowaŚrednia roczna
I−16 °C7,7 °C
II−18 °C7,9 °C
III−20 °C7,6 °C
IV−22 °C6,9 °C
V−24 °C5,5 °C

Podróże

Gdzie jest ciepło w listopadzie?

Średnia temperatura w dzień i opady z wieloletnich danych – kierunki, w których w listopadzie jest najprzyjemniej.

Wszystkie kierunki

Narzędzia

Kalkulatory klimatyczne

Pytania i odpowiedzi

Strefy klimatyczne – najczęstsze pytania

Ile jest stref klimatycznych na Ziemi?
W szkolnym podziale wyróżnia się 7 stref klimatycznych: równikową, podrównikową, zwrotnikową, podzwrotnikową, umiarkowaną, subpolarną i polarną. Poza równikową każda występuje na obu półkulach, więc na mapie widać 13 pasów. Osobno opisuje się klimat górski. W klasyfikacji Köppena–Geigera jest 5 grup i 30 typów klimatu.
Co to jest strefa klimatyczna?
Strefa klimatyczna to rozległy obszar Ziemi o podobnych warunkach klimatycznych – temperaturze, opadach i przebiegu pór roku. Strefy układają się mniej więcej równoleżnikowo, bo o klimacie decyduje głównie kąt padania promieni słonecznych, ale ich granice wyginają lądy, oceany, prądy morskie i góry.
W jakiej strefie klimatycznej leży Polska?
Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego, w odmianie przejściowej między morską a kontynentalną. W klasyfikacji Köppena–Geigera zachód kraju i wybrzeże to typ Cfb, a większość kraju – Dfb. Szczegóły na stronie klimat Polski.
Czym różni się podział na strefy klimatyczne od klasyfikacji Köppena?
Podział szkolny opisuje kilka szerokich stref od równika do biegunów. Klasyfikacja Köppena–Geigera wyznacza 30 szczegółowych typów klimatu z miesięcznych temperatur i opadów – na przykład w strefie umiarkowanej wyróżnia klimat morski Cfb, kontynentalny Dfb czy borealny Dfc. Na naszej mapie możesz przełączać oba widoki.
Jak sprawdzić strefę klimatyczną dowolnego miejsca?
Kliknij miejsce na mapie stref klimatycznych – zobaczysz typ klimatu, strefę i klimatogram. Możesz też wyszukać miasto lub kraj w wyszukiwarce na górze strony.
Które strefy klimatyczne zajmują największą powierzchnię lądów?
Według mapy Köppena–Geigera dla lat 1991–2020 (Beck i in., 2023) największy udział mają strefy: umiarkowana (28% lądów), zwrotnikowa (20%) i podrównikowa (16%). Wśród 30 typów Köppena największy jest BWh – klimat pustynny gorący (15%).

Partnerzy serwisu