Klimat podzwrotnikowy – strefa klimatu podzwrotnikowego

Cechy klimatu podzwrotnikowego

Klimat podzwrotnikowy (subtropikalny) występuje mniej więcej między 25–30° a 40° szerokości, na pograniczu wyżów zwrotnikowych i strefy wiatrów zachodnich. Łączy gorące lato (najcieplejszy miesiąc zwykle 22–28 °C) z łagodną zimą – średnie najchłodniejszego miesiąca to najczęściej 5–12 °C, a przymrozki zdarzają się rzadko i są krótkie. Śnieg pada sporadycznie, głównie w górach.

O charakterze klimatu decyduje rozkład opadów, dlatego wyróżnia się kilka odmian:

• śródziemnomorską – suche, słoneczne lato pod wpływem wyżu i deszczowa zima, gdy nadciągają niże z zachodu (typy Csa i Csb): basen Morza Śródziemnego, Kalifornia, środkowe Chile, okolice Kapsztadu, południowo-zachodnia Australia;
• monsunową – deszczowe, parne lato i suchsza zima (Cwa): południowe Chiny, północne Indie, wyżyny Afryki;
• wilgotną – opady przez cały rok z parnym latem (Cfa): południowy wschód USA, wschodnie Chiny, Japonia, Urugwaj, wschodnia Australia;
• kontynentalną suchą – w głębi lądów i na wyżynach (Iran, Anatolia, wnętrze Hiszpanii), gdzie przy gorącym lecie opadów jest mało (typy stepowe).

Gdzie występuje?

Najbardziej znana jest strefa śródziemnomorska – Hiszpania, Portugalia, południowa Francja, Włochy, Grecja, Turcja, Cypr, Izrael, Tunezja i Maroko. Podzwrotnikowy klimat mają też Los Angeles, Szanghaj, Tokio, Sydney, Buenos Aires i Kapsztad. Wiele z tych miejsc to ulubione kierunki wakacyjne Polaków – najcieplej i najsłoneczniej jest od czerwca do września, a wiosna i jesień są łagodne.

Roślinność i gleby

W strefie śródziemnomorskiej roślinność przystosowała się do letniej suszy: dominują zimozielone rośliny twardolistne o skórzastych, często owłosionych liściach. Pierwotne lasy dębu ostrolistnego i korkowego, sosny alepskiej i pinii zostały w dużej mierze wycięte, a ich miejsce zajęły gęste zarośla – makia (wrzosiec drzewiasty, mirt, oleander, drzewo truskawkowe) – i niskie, rzadkie zarośla garig z aromatycznymi ziołami: tymiankiem, rozmarynem i lawendą. W odmianie wilgotnej rosną wiecznie zielone lasy laurowe i bambusy. Typowe gleby to czerwone terra rossa na wapieniach i żółtoziemy w wilgotnej Azji.

Gospodarka

To klasyczne regiony upraw winorośli, oliwek, cytrusów, fig i migdałów, a w Azji – ryżu, herbaty i jedwabnika. Latem rolnictwo wymaga nawadniania. Ciepłe morze i słońce sprawiły, że wybrzeża śródziemnomorskie są najważniejszym regionem turystycznym świata. Zagrożeniem są letnie susze i pożary lasów, coraz częstsze wraz z ocieplaniem się klimatu.