Strefy klimatyczne Polski

Strefy klimatyczne Polski – okres zimowy (PN-EN 12831)
Strefa	Projektowa temperatura zewnętrzna θe	Średnia roczna temperatura θm,e	Gdzie (orientacyjnie)
I	−16 °C	7,7 °C	pas nadmorski i zachodnie krańce kraju
II	−18 °C	7,9 °C	zachodnia część kraju
III	−20 °C	7,6 °C	centrum i południe kraju
IV	−22 °C	6,9 °C	wschód i północny wschód kraju
V	−24 °C	5,5 °C	Suwalszczyzna i obszary górskie

Wartości θe i θm,e według załącznika krajowego PN-EN 12831 (podział na strefy odpowiada dawnej normie PN-82/B-02403). Przebieg granic stref odczytuj z mapy w normie – kolumna „gdzie” opisuje je tylko ogólnie.

Czym jest strefa klimatyczna w budownictwie?

W budownictwie i instalatorstwie „strefa klimatyczna” nie oznacza strefy klimatu w sensie geograficznym, tylko obszar o tej samej projektowej temperaturze zewnętrznej θe. To umowna, bardzo niska temperatura zimowa – taka, jaka zdarza się w danym regionie rzadko, ale regularnie – dla której oblicza się projektowe obciążenie cieplne budynku, czyli moc, jaką musi mieć źródło ciepła, by utrzymać w pomieszczeniach temperaturę wewnętrzną (zwykle 20 °C) w najzimniejsze dni.

Polska jest podzielona na pięć stref, od −16 °C do −24 °C, co 2 °C. Najcieplejsza strefa I obejmuje wybrzeże i zachód kraju, gdzie zimy łagodzi Atlantyk i Bałtyk. Najzimniejsza strefa V to Suwalszczyzna i obszary górskie. Ta sama moc grzewcza, która wystarczy w domu w Szczecinie, może okazać się za mała w identycznym budynku w Suwałkach.

Do czego służą strefy klimatyczne?

obliczanie obciążenia cieplnego budynku (PN-EN 12831-1) i doboru grzejników, pieca, kotła lub pompy ciepła,
dobór pompy ciepła – moc przy temperaturze projektowej, punkt biwalentny, ewentualna grzałka szczytowa,
średnia roczna temperatura θm,e – do obliczeń strat ciepła do gruntu,
projektowanie wentylacji i rekuperacji oraz ochrona przed zamarzaniem wymienników,
ocena, czy parametry okien, drzwi i przegród są dopasowane do lokalnych warunków.

Strefy klimatyczne latem

Dla chłodzenia i klimatyzacji dawna norma PN-76/B-03420 (wycofana w 2011 r.) dzieliła Polskę na dwie strefy letnie: strefa I – pas nadmorski, obliczeniowa temperatura +28 °C i wilgotność 52%, oraz strefa II – reszta kraju, +30 °C i 45%. Wartości te bywają nadal stosowane pomocniczo przy doborze klimatyzatorów, choć coraz częstsze upały powyżej 30 °C sprawiają, że projektanci przyjmują wyższe temperatury.

Dlaczego zima robi się łagodniejsza, a strefy zostają?

Wartości projektowe opisują rzadkie zdarzenia, a nie średnią zimę, więc przyjmuje się je z zapasem bezpieczeństwa – ogrzewanie musi dać radę także w wyjątkowo mroźny tydzień. Mapa poniżej pokazuje, jak z zachodu na wschód spadają średnie temperatury minimalne stycznia z lat 2001–2020 – to ten sam kierunek, w którym rosną numery stref. To nie jest mapa stref normowych, tylko ilustracja przyczyny podziału.

Średnie minimum temperatury w styczniu – 363 miast Polski

Dane: NASA POWER 2001–2020, miasta GeoNames powyżej 15 tys. mieszkańców. Najedź na punkt, aby zobaczyć wartość.

Strefy klimatyczne Polski – pytania i odpowiedzi

Ile jest stref klimatycznych w Polsce?

W budownictwie Polska jest podzielona na 5 stref klimatycznych dla okresu zimowego, z projektową temperaturą zewnętrzną: I – −16 °C, II – −18 °C, III – −20 °C, IV – −22 °C, V – −24 °C. Dla okresu letniego dawna norma wyróżniała 2 strefy.

Jak sprawdzić, w której strefie klimatycznej jest moja miejscowość?

Odczytaj strefę z mapy w załączniku krajowym normy PN-EN 12831 lub zapytaj projektanta instalacji. Ogólnie strefa I obejmuje wybrzeże i zachód kraju, a strefa V – Suwalszczyznę i góry. Przy lokalizacji na granicy stref przyjmuje się zwykle strefę chłodniejszą.

Do czego potrzebna jest strefa klimatyczna przy pompie ciepła?

Temperatura projektowa strefy służy do obliczenia obciążenia cieplnego budynku, czyli mocy, jaką pompa ciepła (razem z ewentualną grzałką) musi dostarczyć w najzimniejsze dni. Zbyt mała moc oznacza niedogrzanie przy mrozach, zbyt duża – drożą instalację i pogarsza pracę sprężarki.