O serwisie, źródła danych i metodologia

StrefyKlimatyczne.pl to atlas klimatu przygotowany dla uczniów, nauczycieli, podróżników, ogrodników i wszystkich, którzy budują lub ogrzewają dom. Zawiera opisy 8 stref klimatycznych i 30 typów klimatu Köppena–Geigera, strony 209 krajów i 535 miejsc z klimatogramami, tabelę 363 miast Polski oraz kalkulatory. Dane ostatnio zaktualizowano 19.10.2026.

Źródła danych

• Klasyfikacja Köppena–Geigera – Beck H. E., McVicar T. R., Vergopolan N., Berg A., Lutsko N. J., Dufour A., Zeng Z., Jiang X., van Dijk A. I. J. M., Miralles D. G. (2023): High-resolution (1 km) Köppen-Geiger maps for 1901–2099 based on constrained CMIP6 projections, Scientific Data 10, 724 (doi:10.1038/s41597-023-02549-6). Używamy rastra dla lat 1991–2020 w rozdzielczości 0,1° (licencja CC0). Kolory klas to nasza adaptacja palety autorów.
• Klimatologia miesięczna – NASA Langley Research Center (LaRC) POWER Project (power.larc.nasa.gov), średnie z lat 2001–2020 z reanalizy MERRA-2 na siatce 0,5° × 0,625°: temperatura powietrza na 2 m (T2M), średnia dobowa amplituda (T2M_RANGE), skorygowane opady (PRECTOTCORR), wilgotność względna (RH2M) i liczba dni z przymrozkiem (FROST_DAYS).
• Miejscowości – GeoNames (geonames.org, CC BY 4.0): współrzędne, wysokość i liczba mieszkańców miast powyżej 15 tys. mieszkańców.
• Mapa podkładowa – © autorzy OpenStreetMap (licencja ODbL), kafelki serwerów OpenStreetMap. Kontur Polski na mapach statycznych – Natural Earth (domena publiczna).
• Wartości normowe (strefy klimatyczne, przemarzanie, śnieg) – podane na podstawie norm PN-EN 12831, PN-81/B-03020 i PN-EN 1991-1-3 z załącznikami krajowymi; do projektowania zawsze korzystaj z aktualnej normy.

Jak liczymy klimat miejsca?

1. Dla współrzędnych miejsca interpolujemy dwuliniowo wartości z czterech najbliższych węzłów siatki NASA POWER.
2. Temperaturę przeliczamy na rzeczywistą wysokość miejscowości (GeoNames) według gradientu 0,65 °C na 100 m względem wysokości terenu w modelu. Średnie dzienne maksimum i minimum to średnia temperatura ± połowa średniej amplitudy dobowej.
3. Liczbę dni z przymrozkiem po zmianie wysokości przeliczamy, zakładając rozkład normalny minimów dobowych.
4. Typ klimatu odczytujemy z rastra Beck i in. (2023) w komórce 0,1° zawierającej miejsce (dla miejsc na wybrzeżu – z najbliższych komórek lądu). Dla małych wysp, których raster nie obejmuje, typ wyznaczamy z danych NASA POWER tymi samymi kryteriami (Beck i in., 2018).
5. Strefę szkolną (podział na strefy klimatyczne według Okołowicza) wyprowadzamy z typu Köppena, szerokości geograficznej i – przy granicach stref – temperatur NASA POWER, osobno dla każdej komórki mapy 0,1°: Af i Am do 10° od równika – równikowa, dalej do zwrotników – podrównikowa (jak Aw), poza zwrotnikami – zwrotnikowa; BWh – zwrotnikowa; BSh – podrównikowa do 15°, dalej zwrotnikowa; BWk i BSk – zwrotnikowa do 30°, między 30° a 45° podzwrotnikowa, gdy najzimniejszy miesiąc ma co najmniej 3 °C, w pozostałych przypadkach umiarkowana; Cs – podzwrotnikowa, powyżej 42° umiarkowana, w tropikach górska; Cfa i pozazwrotnikowe Cwa – podzwrotnikowa przy najzimniejszym miesiącu co najmniej 3 °C i szerokości do 45°, inaczej umiarkowana (Cwa w tropikach – podrównikowa); Cfb – umiarkowana (od zwrotnika do 38° podzwrotnikowa, w tropikach górska); Cfc – umiarkowana, od 55° subpolarna; D – umiarkowana, od 55° subpolarna, gdy najcieplejszy miesiąc ma poniżej 14 °C (lasotundra), poniżej 35° górska; ET – subpolarna (poniżej 55° górska); EF – polarna (poniżej 60° górska); Cwb w tropikach, Csc i Cwc – górska. Miejsca położone powyżej 1500 m, dla których klimat w punkcie odpowiada tundrze lub lodom, zaliczamy do klimatu górskiego. Przypisanie sprawdziliśmy na 53 miastach o znanej strefie podręcznikowej (m.in. Warszawa, Nowy Jork, Mediolan, Pekin, Madryt, Rzym, Tokio, Kair, Miami, Bangkok, Singapur, Libreville, Murmańsk, La Paz).

Porównanie z normami IMGW-PIB 1991–2020 dla 20 polskich stacji pokazało średnią różnicę rocznej temperatury −0,2 °C i średni błąd bezwzględny 0,26 °C – część różnicy wynika z innego okresu i położenia stacji. Opady z reanalizy są wygładzone: w górach i przy intensywnych burzach mogą być niższe, a na pustyniach nieco wyższe niż w pomiarach punktowych.

Ograniczenia

• Średnie wieloletnie opisują typowy klimat, a nie pogodę w konkretnym roku ani prognozę.
• Siatka o boku ok. 50 km nie oddaje mikroklimatu dolin, wybrzeży i dużych miast.
• Komórka mapy Köppena 0,1° pokazuje klasę dominującą; małe obszary górskie mogą w niej zniknąć.
• Strony o strefach normowych mają charakter informacyjny i nie zastępują projektu ani obowiązujących norm.

Kontakt

Uwagi, błędy i propozycje nowych miejsc prosimy przesyłać na adres [email protected].