Klimat polarny – strefa klimatu polarnego

Cechy klimatu polarnego

Klimat polarny (okołobiegunowy, klimat wiecznego mrozu) to najzimniejszy klimat Ziemi. Żaden miesiąc nie ma średniej temperatury powyżej 0 °C, więc śnieg nie topnieje i przez tysiące lat gromadzi się w lądolodach o grubości kilku kilometrów. Promienie słoneczne padają pod małym kątem, a biały lód odbija większość z nich, co dodatkowo wychładza powierzchnię.

Nad lądolodami zalegają wyże polarne z mroźnym, suchym powietrzem. Opady są bardzo małe – w głębi Antarktydy poniżej 50 mm rocznie – dlatego Antarktyda to największa pustynia świata. Zimne, ciężkie powietrze spływa po zboczach lądolodu ku wybrzeżom jako wiatry katabatyczne, które na wybrzeżach Antarktydy osiągają huraganowe prędkości. Najniższą temperaturę powietrza zmierzoną przy powierzchni Ziemi, −89,2 °C, zanotowała 21 lipca 1983 r. rosyjska stacja Wostok.

• najcieplejszy miesiąc: poniżej 0 °C, w głębi Antarktydy latem ok. −30 °C, zimą poniżej −60 °C,
• opady: zwykle poniżej 200 mm, w głębi kontynentu kilkadziesiąt milimetrów,
• typ Köppena: EF (klimat wiecznego mrozu).

Gdzie występuje?

Klimat polarny obejmuje prawie całą Antarktydę i wnętrze Grenlandii, a także zamarznięty Ocean Arktyczny wokół bieguna północnego. Podobne warunki panują na najwyższych szczytach gór świata – w Himalajach, Andach czy na Alasce – ale tam mówimy o piętrze klimatu górskiego.

Życie w wiecznym mrozie

Na lądolodzie nie rosną rośliny naczyniowe – jedynie porosty i glony na wystających spod lodu skałach (nunatakach). Życie skupia się na wybrzeżach i w morzu, bogatym w plankton i kryl: żyją tu pingwiny, foki, uchatki i wieloryby, a w Arktyce – niedźwiedzie polarne. Antarktyda nie ma stałych mieszkańców; pracują na niej naukowcy ze stacji badawczych, a na mocy Układu Antarktycznego kontynent jest przeznaczony wyłącznie do celów pokojowych i badań naukowych. Lądolody zawierają około 70% słodkiej wody na Ziemi – ich topnienie podnosi poziom światowego oceanu.