Strefy roślinne (formacje roślinne, biomy) to rozległe obszary o podobnej naturalnej roślinności. Układają się podobnie jak strefy klimatyczne, bo o tym, jakie rośliny mogą rosnąć, decydują przede wszystkim temperatura, opady i długość okresu wegetacyjnego. W górach zamiast stref występują piętra roślinne. Poniżej opisujemy główne strefy od równika ku biegunom.
1. Wilgotne lasy równikowe
Klimat: równikowy wilgotny (Köppen Af) – gorąco i deszczowo przez cały rok. Roślinność: wielopiętrowy, wiecznie zielony las z drzewami do 50–60 m, lianami i epifitami. Gleby: ferralitowe, ubogie. Zwierzęta: małpy, papugi, tukany, jaguary, owady w ogromnej różnorodności. Amazonia, Kotlina Konga, Archipelag Malajski.
2. Sawanny i lasy monsunowe
Klimat: podrównikowy z porą suchą (Aw, Am). Roślinność: wysokie trawy z rozproszonymi akacjami i baobabami; w Azji lasy zrzucające liście w porze suchej. Zwierzęta: słonie, żyrafy, zebry, antylopy, lwy. Afryka Wschodnia, Sahel, Brazylia, Indie, północna Australia.
3. Pustynie i półpustynie gorące
Klimat: zwrotnikowy suchy (BWh, BSh). Roślinność: skąpa – kserofity, sukulenty, kolczaste krzewy; życie w oazach. Zwierzęta: wielbłądy, fenki, skorpiony, jaszczurki. Sahara, Półwysep Arabski, pustynie Australii.
4. Roślinność śródziemnomorska
Klimat: podzwrotnikowy z suchym latem (Csa, Csb). Roślinność: twardolistne lasy i zarośla – makia i garig – z dębem korkowym, oliwką, cyprysem, lawendą i rozmarynem. W Kalifornii odpowiednikiem jest chaparral, w RPA – fynbos.
5. Wilgotne lasy podzwrotnikowe
Klimat: podzwrotnikowy wilgotny (Cfa, Cwa). Roślinność: wiecznie zielone lasy laurowe, magnolie, bambusy, drzewa herbaciane. Południowo-wschodnie Chiny, Japonia, południowy wschód USA.
6. Lasy liściaste i mieszane strefy umiarkowanej
Klimat: umiarkowany ciepły morski i przejściowy (Cfb, Dfb). Roślinność: lasy bukowe, dębowe, grabowe, lipowe, zrzucające liście na zimę, oraz lasy mieszane z sosną i świerkiem. Gleby: brunatne i płowe. To naturalna roślinność większości Polski.
7. Stepy i prerie
Klimat: umiarkowany kontynentalny suchy (BSk, Dfa). Roślinność: trawy (ostnice, kostrzewy) bez drzew. Gleby: czarnoziemy – najżyźniejsze na świecie, dlatego stepy zamieniono w pola pszenicy i kukurydzy. Ukraina, Kazachstan, Wielkie Równiny, Pampa.
8. Tajga
Klimat: umiarkowany chłodny, subarktyczny (Dfc, Dwc). Roślinność: lasy iglaste – świerk, jodła, sosna, modrzew (na Syberii zrzucający igły). Gleby: bielicowe, często na wiecznej zmarzlinie. Zwierzęta: łosie, niedźwiedzie brunatne, rosomaki, rysie. Największa strefa leśna Ziemi – Skandynawia, Rosja, Kanada.
9. Tundra i pustynie lodowe
Klimat: subpolarny (ET) i polarny (EF). Roślinność: w tundrze mchy, porosty, krzewinki i karłowate brzozy; na lądolodach – brak roślin. Zwierzęta: renifery, lemingi, lisy polarne, niedźwiedzie polarne, pingwiny (Antarktyda).
Piętra roślinne w górach
W górach roślinność zmienia się z wysokością podobnie jak z szerokością geograficzną. W Tatrach po regle dolnym (buk, jodła) i górnym (świerk) przychodzi kosodrzewina, hale i turnie. Więcej na stronie klimat górski.
