Co to jest klimatogram?
Klimatogram (diagram klimatyczny) to wykres, który na jednym rysunku pokazuje przebieg roku w danym miejscu: średnią temperaturę powietrza w kolejnych miesiącach (linia, zwykle czerwona) i średnią miesięczną sumę opadów (słupki, zwykle niebieskie). Na osi poziomej są miesiące, na lewej osi pionowej – temperatura w °C, a na prawej – opady w mm. Klimatogramy tworzy się ze średnich wieloletnich, najczęściej z 30 lat.
Jak czytać klimatogram?
- Sprawdź, na której półkuli leży miejsce. Jeśli najcieplej jest w lipcu – to półkula północna, jeśli w styczniu – południowa. Płaska linia temperatury oznacza obszar okołorównikowy.
- Odczytaj temperaturę najcieplejszego i najzimniejszego miesiąca i ich różnicę, czyli roczną amplitudę temperatury. Mała amplituda (kilka stopni) wskazuje na klimat morski lub równikowy, duża (ponad 20 °C) – na kontynentalny.
- Zsumuj opady z 12 miesięcy – to roczna suma opadów. Poniżej 250 mm to pustynia, 250–500 mm step lub półpustynia.
- Oceń rozkład opadów: równomierny przez cały rok, maksimum latem (klimat kontynentalny, monsunowy) czy zimą (klimat śródziemnomorski).
- Poszukaj pory suchej: w klimatogramie Waltera–Lietha skala opadów jest dwa razy większa niż temperatury (20 mm odpowiada 10 °C). Miesiące, w których słupek opadu jest niższy od linii temperatury, są suche.
Na tej podstawie przypiszesz klimat do strefy – np. wysoka temperatura cały rok i obfite opady w każdym miesiącu to klimat równikowy, a gorące, suche lato i deszczowa, łagodna zima – klimat śródziemnomorski. Dokładny typ Köppena policzy kalkulator klasyfikacji Köppena.
Jak narysować klimatogram krok po kroku?
- Narysuj oś poziomą i podziel ją na 12 równych części – miesiące od stycznia do grudnia.
- Po lewej narysuj oś temperatury (np. od −10 do 30 °C co 10 °C), po prawej oś opadów. Najlepiej przyjąć skalę 2 mm opadu na 1 °C, tak aby 0 °C i 0 mm leżały na tej samej wysokości.
- Dla każdego miesiąca narysuj słupek o wysokości sumy opadów.
- Nad środkiem każdego miesiąca zaznacz punkt średniej temperatury i połącz punkty linią.
- Dopisz nazwę miejscowości, jej współrzędne lub wysokość, średnią roczną temperaturę i roczną sumę opadów.
Gotowe klimatogramy setek miast – od Warszawy po Singapur – znajdziesz w dziale klimat krajów i miast.
